Kapittel gelooft in de kracht van de plek!
Elke plek heeft een 'ziel'. Een identiteit met een uniek DNA. Een geschiedenis met tradities, verhalen, gemeenschapsleven,... De ziel van de plek & de bezieling van een gemeenschap samen verkennen en onderzoeken is een noodzakelijke stap om op een duurzame wijze te werken aan de toekomst van de plek. Kapittel staat garant voor een gedragen totaalvisie met respect voor erfgoed en wil op deze manier samen verbinden & versterken.
De toekomst van onze religieuze plekken is één van de grootste uitdagingen op dit moment. Kapittel is gespecialiseerd in onderzoekstrajecten van deze unieke plekken met het oog op een nieuwe toekomst.
Als we samen willen schrijven aan de toekomst van religieuze plekken, beginnen we vanuit de kracht en de ziel van de plek. De bezieling van de gemeenschap die er zich mee verbonden voelt staat centraal.
Kristof Lataire
"
KAPITTEL deelt zijn frisse kijk op de toekomstverkenning van religieus erfgoed in een boek
De lente van 2024 is een belangrijke mijlpaal voor KAPITTEL. In het boek 'De kracht van de scheppende ruimte' wil auteur en oprichter van Kapittel, Kristof Lataire, Een frisse kijk op de toekomstverkenning van religieuze plekken brengen. Hij wil met het boek perspectieven aanreiken en concrete acties voorstellen die energie geven om religieuze plekken een nieuwe toekomst te geven. 26 experten verrijken zijn visie. Je hoort hen ook in de tiendelige podcastreeks die bij het boek hoort. De inspirerende foto's van fotograaf Thomas De Boever zorgt voor de reflectie van de inhoud in beeld.
Bron van inspiratie bij de toekomstverkenning van onze religieuze plekken is ‘de scheppende ruimte’ – een broedplaats van ideeën die gevoed wordt door een niet-aflatende stroom relevante vragen. Hoe kunnen onze religieuze plekken een blijvende maatschappelijke en spirituele meerwaarde hebben? Hoe kunnen we het patrimonium en het erfgoed bewaren en delen met toekomstige generaties? Wat is de betekenis van een religieuze plek voor de gemeenschap die er zich verbonden mee voelt? Hoe zorg je voor een economisch duurzame en financieel rendabele toekomst? Is er ruimte voor experiment om grenzen af te tasten? Hoe vertaalt een idee zich in een nieuwe architecturale vorm? Vele vragen, waarop veel antwoorden mogelijk zijn. Dit boek heeft niet de pretentie dé waarheid voor eens en voor altijd vast te leggen, maar is een uitnodiging om de geesten open te zetten in de boeiende zoektocht naar nieuwe toekomstperspectieven voor onze religieuze plekken.
Meer info bij het boek kan je hier ontdekken
KAPITTEL / projecten & activiteiten
KAPITTEL mocht de toekomst verkennen en co-creatief samenwerken met onderstaande partners
KAPITTEL mocht de afgelopen jaren al heel wat projecten begeleiden, faciliteren of leiden. Niet alle projecten kunnen we hier presenteren om de confidentialiteit te respecteren.
BEERNEM
TORHOUT
HOOGLEDE
BRUGGE
STADEN
KAPITTEL verkent van 2020 tot zomer 2025 de toekomst van meer dan 35 kerken in Bisdom Brugge
Sinds 2020 begeleidt KAPITTEL toekomstverkenningen voor parochiekerken in het Bisdom Brugge en de provincie West-Vlaanderen. Er liepen trajecten in onder meer Beernem, Staden, Hooglede, Brugge, Lo-Reninge en Gistel.
Een belangrijke mijlpaal was de toekomstverkenning van de dertig parochiekerken van Stad Brugge, in samenwerking met PARCUM en TC Plus. Dit traject mondde in de zomer van 2024 uit in een gedragen toekomstbeeld en een kerkenbeleidsplan.
Vandaag staat KAPITTEL mee aan de basis van een gedragen en duurzaam toekomstbeeld voor 65 kerken, waarvan 35 via een doorgedreven participatief traject werden verkend.
LO-RENINGE
GISTEL
KAPITTEL is projectleider in het toekomsttraject van de Sint-Godelieveabdij & kloostersite Minderbroeders Kapucijnen in Brugge
De Tuin van heden is het project waar Kristof Lataire de projectleiding mag van opnemen. Toerisme Vlaanderen, in co creatie met vele partners, zoekt men naar een nieuwe toekomst voor de Sint-Godelieveabdij en het klooster Minderbroeders Kapucijnen in Brugge. Deze reportages, uit verschillende journaals, kwamen er naar aanleiding van de openstelling van de abdij met het toekomstlabo. www.detuinvanheden.be
Grootste onderzoek ooit naar een toekomst voor religieus erfgoed
Ruim 15.800 bezoekers verkenden in één maand tijd (12 augustus tot 12 september 2021) de Sint-Godelieveabdij in Brugge, die voor het eerst in bijna 400 jaar de deuren opende voor het brede publiek. Het cijfer overtreft ruimschoots alle verwachtingen.
“Werkelijk ongezien! Bijna niemand is na zijn verkenningstocht doorheen de abdij vertrokken zonder zijn toekomstbeeld te delen. Binnen gezinnen en bezoekersbubbels werd er echt diep nagedacht over de betekenis die deze abdij had en zou moeten krijgen. Doordat de bezoekers hun verkenningstocht in stilte deden – en daarmee aan den lijve voelden hoe het was voor de zusters Benedictinessen die hier leefden – maakten ze connectie met de rijke geschiedenis en met de ziel van deze plek. Het resultaat is dat we hier afgelopen maand het grootste onderzoek naar onroerend en roerend religieus erfgoed hebben gedaan. Maar het gaat natuurlijk om veel meer dan mooie cijfers alleen. Waar het in essentie om draait is om te komen tot een nieuw verhaal, op basis van een kwantitatieve en kwalitatieve analyse van de duizenden toekomstvisies." - Kristof Lataire
"
Bekijk hier de documentaire en alle reportages van het toekomstlabo tijdens de zomer van 2021 tot de lancering van de nieuwe toekomst van deze religieuze erfgoedparel en de restauratie en bouwcampagne die nu volop aan het lopen is.
1 / Documentaire - Start van de Tuin van heden
2 / Toekomstlabo - Toekomstverkenning Sint-Godelieveabdij
KAPITTEL mocht in 2025 - 2026 mee de toekomstverkenning begeleiden van De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen
KAPITTEL werkte mee aan 800 jaar Begijnhof Brugge en schreef de toekomstbeeld
Ter gelegenheid van 800 jaar Begijnhof liet Stad Brugge van 6 juni tot 28 september 2025 het Prinselijk Begijnhof Ten Wijngaerde schitteren met een gevarieerd cultureel programma dat de ziel van deze bijzondere plek tot leven bracht. We mochten meewerken aan dit programma door bijvoorbeeld het organiseren van een ligconcert met 800 Bruggelingen.
Onder het thema Sauvegarde - het bewaren en koesteren van wat waardevol is - vierden we de tijdloze essentie van het Begijnhof. Gratis expo's, inspirerende lezingen en sfeervolle concerten in de Begijnhofkerk dompelden 60.000 bezoekers onder in de rijke geschiedenis en het erfgoed van deze eeuwenoude vrouwengemeenschap.
Dit jubileumjaar toonde bovendien dat het Begijnhof meer is dan een waardevolle erfgoedsite uit het verleden. De Unesco-erfgoedsite zal ook in de toekomst een blijvende schuilplaats zijn van stilte en eenvoud. Een plek waar tijd vertraagt en ziel, spiritualiteit, erfgoed en natuur elkaar ontmoeten. De bewoners schreven samen met Kristof Lataire een inspirerende tekst over hun toekomstbeeld voor het Begijnhof. Je kan deze hier integraal terugvinden.
KAPITTEL ging opzoek naar een nieuwe toekomst voor het Sint-Jozefseminarie in Sint-Katelijne-Waver bij Mechelen
Kapittel ging in 2020 opzoek naar een nieuwe toekomst voor het Sint-Jozefseminarie in Sint-Katelijne-Waver.
We bouwden verder op de tradities en rijke verhaallijnen.
Zoals altijd willen we op een creatieve manier de lokale gemeenschap, mensen die zich verbonden voelen met de plek, betrokkenen,... uitnodigen mee na te denken over een nieuwe toekomst.
Het was alvast een boeiende samenwerking met onder andere Cores development, Vanhouts Projects en het gerenommeerde Stéphane Beel Architects.
KAPITTEL draagt het toekomstperspectief van Bedevaartsoord Oostakker Lourdes mee uit
traject in volle voortgang. Oplevering najaar 2026.
KAPITTEL maakt toekomstplan voor het religieus roerend-, onroerend en cultureel immaterieel erfgoed in de Stad Hasselt
traject in volle voortgang. Oplevering najaar 2026.
KAPITTEL mag mee de toekomst verkennen van Abdij Tongerlo en hun laatste avondmaal
Kapittel werkt graag samen met collega's, organisaties of partners die, zoals Kapittel, willen werken aan een toekomst voor ons religieus erfgoed. Zo mochten we samenwerken met regio Kempen en karvansera om de toekomst te verkennen en de ontsluiting van de Abdij van Tongerlo en het Laatste avondmaal.
We vertrokken zoals altijd met een verkenning van de ziel van de plek. Samen met de Paters Norbertijnen mochten we onderzoeken hoe ze de toekomst zagen van hun abdij. De eerste stappen werden reeds gerealiseerd. In oktober 2023 verhuisde hun 'Laatste avondmaal' terug naar de plek waarvoor het gemaakt is, de kerk. “Dit schilderij hoort thuis in een ruimte waar de cultus wordt gevierd, daarvoor is het vijf eeuwen geleden ook gekocht”, zei abt Jeroen De Cuyper. Voor wie hier komt een echte in situ beleving!
KAPITTEL komt langs en inspireert met de unieke vertelvoorstelling 'het eerste avondmaal'
Kristof Lataire en Tom Callebaut verkennen samen al meer dan 35 jaar de toekomst van talloze religieuze plekken in Vlaanderen. Hun werkwijze zorgt ervoor dat ze vaak op een unieke manier tot in het hart van gemeenschappen toegelaten worden. Zusters, broeders, paters, kerkfabrieken – kortom iedereen verbonden aan de religieuze plek deelt – verhalen om zo samen op zoek te gaan naar nieuwe toekomstperspectieven. Beide sprekers trotseren hierbij uitdagende situaties en zijn getuigen bij het ontstaan van prachtige processen. Het is frappant om te zien hoe mensen bij elkaar het vuur aanwakkeren en er zo soms uit het (bijna) niets een nieuwe gemeenschap groeit, een nieuwe plek ontstaat en nieuwe toekomstperspectieven kansen krijgen.
Uit meer dan 35 jaar ervaring bundelen Kristof en Tom een selectie van hun meest bijzondere verhalen. Met 'Het eerste avondmaal' trekken ze langs een tiental Vlaamse kerken en zetten ze een landschap van dozen neer – dozen vol verhalen die de geesten openen, mensen verbinden en nieuwe verbeelding losmaken.
check hier de website van
de vertelvoorstelling
KAPITTEL gaat verder dan enkel de toekomstverkenning van de zes parochiekerken en de Sint-Servaasbasiliek in Grimbergen
In 2018 kreeg Kapittel de kans om in de gemeente Grimbergen een participatief traject op te zetten. Samen met de betrokken gemeenschappen werd gezocht naar een duurzaam en gedragen toekomstbeeld voor de zes parochiekerken en de Sint-Servaasbasiliek.
Voor twee parochiekerken mocht Kapittel dit toekomstbeeld verder verdiepen en concreet maken, telkens in nauwe dialoog met de lokale gemeenschap. Voor de Sint-Servaasbasiliek werd gewerkt aan een digitale ontsluiting voor de gemeenschap van Grimbergen én ver daarbuiten.
Vanuit dit project kunnen bijvoorbeeld bewoners van WZC Heilig Hart, en andere mensen die niet langer fysiek naar de basiliek kunnen komen, toch verbonden blijven met deze bijzondere plek en haar gemeenschap.
Voor de Sint-Amanduskerk in Strombeek-Bever zochten we samen met de gemeenschap naar een concreet wensbeeld waarin zowel een sacrale ruimte als een bibliotheek een plek kunnen krijgen in de kerk.
KAPITTEL innovatiecoach bij Space for Grace
Space for Grace wil plaatselijke geloofsgemeenschappen versterken door haar vernieuwende initiatieven te ondersteunen met een geldelijke bijdrage en door de projectteams samen te brengen in learning communities.
Het netwerk dat daardoor ontstaat wil zo nieuwe levenskracht geven aan de concrete geloofskernen binnen de katholieke kerk.
Kristof Lataire is sinds de oprichting van het netwerk innovatiecoach. Samen met geloofsgemeenschappen gaat hij op weg in het zoeken naar toekomstperspectieven van hun plek.
"
Ik wil in een wereld, zoekend naar een nieuwe toekomst voor religieus plekken, een echte meerwaarde zijn en probeer mensen rond dit complex vraagstuk samen te brengen."
KAPITTEL werkt mee aan onderzoek rond verstilling en stilte
Hoe belangrijk is verstilling, stilte en stilteplekken voor de Vlaming? Hoe kijken we dan naar religieuze plekken als plek waar je kan stilvallen, stilte kan beleven?
Veel vragen waar Kapittel in 2019, samen met enkele partners zoals KU Leuven, Tamara Twist, IVV, Indiville,... antwoorden op zocht. Er werd een grootschalig kwaliteitsvol onderzoek opgezet met reflectiedag en een inspirerend cultuurproject: 'Silence Please!' www.silence-please.be
Meer dan duizend Vlamingen beantwoordden vragen over hun stilvallen, betekenis van verstilling en stilte-ervaringen. Wat blijkt? Er leeft in Vlaanderen een grote behoefte aan stilte. Stilte wordt als een enorm te koesteren goed beschouwd. Bijna acht op de tien ondervraagden voelt zich na een stiltemoment rustig en ontstresst en meer dan vier op de tien zegt alles beter te kunnen relativeren. Meer dan de helft van de Vlamingen wil bovendien meehelpen bij het creëren of bewaren van stilteplekken.
KAPITTEL draagt samen met STTUDIO bij aan het toekomstperspectief van het patrimonium van het vicariaat Antwerpen
KAPITTEL werkt mee aan onderzoek rond verstilling en stilte
Hoe belangrijk is verstilling, stilte en stilteplekken voor de Vlaming? Hoe kijken we dan naar religieuze plekken als plek waar je kan stilvallen, stilte kan beleven?
Veel vragen waar Kapittel in 2019, samen met enkele partners zoals KU Leuven, Tamara Twist, IVV, Indiville,... antwoorden op zocht. Er werd een grootschalig kwaliteitsvol onderzoek opgezet met reflectiedag en een inspirerend cultuurproject: 'Silence Please!' www.silence-please.be
Meer dan duizend Vlamingen beantwoordden vragen over hun stilvallen, betekenis van verstilling en stilte-ervaringen. Wat blijkt? Er leeft in Vlaanderen een grote behoefte aan stilte. Stilte wordt als een enorm te koesteren goed beschouwd. Bijna acht op de tien ondervraagden voelt zich na een stiltemoment rustig en ontstresst en meer dan vier op de tien zegt alles beter te kunnen relativeren. Meer dan de helft van de Vlamingen wil bovendien meehelpen bij het creëren of bewaren van stilteplekken.
Op de reflectienamiddag Iedereen Verdient Stilte... deelden mensen concrete ideeën daarover. Ik sprak er met Greet Heylen, verbonden aan stiltebeweging Waerbeke. Zij vertelt over hoe haar meerdaags verblijf in stille afzondering ingrijpende effecten had en een aansporing werd om zich voor nog meer stilte in te zetten.
Voorheen was Kapittel reeds betrokken bij nog onderzoek rond waardering erfgoed door de Vlaming, grootschalig luisteronderzoek kracht van reizen en studies waar men zocht naar een nieuwe toekomst voor plekken.
“Verstilling kan een innerlijke transitie op gang brengen.”
Greet Heylen
KAPITTEL van begin 2022 tot voorjaar 2023 programmaleider in de zoektocht naar een nieuwe toekomst van Abdij Herkenrode in Hasselt
Einde 2021 kreeg Kristof Lataire van Kapittel de vraag van Toerisme Vlaanderen 'programmaleider' te worden van het abdijsite Herkenrode. Wat ooit één van de grootste abdijsites was van de Nederlanden, werd door omstandigheden de afgelopen 20 jaar versnippert in eigenaar- en ondernemerschap. Toerisme Vlaanderen werd begin 2022 eigenaar en de opdracht was dan ook de volledige abdijsite terug op één hand te brengen met alle plekhouders. Vooreerst uiteraard de zusters van het Heilig graf, vrijwilligersorganisaties, gidsen, bezoekerscentrum de commerciële partners en bewoners uit de buurt, Kuringen, en breder bewoners uit Hasselt of de brede regio.
Later mocht Kristof Lataire zoeken naar beheermodel voor de abdijsite. Dit samen met de nieuwe eigenaar, Toerisme Vlaanderen en erfpachthouder en beheerder Herita en stad Hasselt. Toen in mei 2022 Paul Lambrechts als nieuwe directeur op de site kwam werd de opdracht het begeleiden van de zoektocht naar een gedragen en duurzame toekomst van de religieuze erfgoedparel. Er werd een participatietraject opgestart om een nieuwe toekomst uit te stippelen in de filosofie van 'Reizen naar Morgen', met input van zo veel mogelijk belanghebbenden: bewoners uit Hasselt en de regio, ondernemers op en rond de plek en bezoekers
Met respect voor het rijke verleden zijn we op zoek gegaan naar antwoorden op de nieuwe uitdagingen van vandaag en morgen. Begin 2023 was het toekomstperspectief klaar. Herita die vandaag het dagelijkse beheer van de site onder haar hoede neemt, gaat het toekomstperspectief effectief vorm geven.
Van 2023 tot 2026 maakte Herita alles concreet. Zo heb je vandaag Clausura, dat de meerwaarde op de site, het landschap, maar ook voor de gemeenschap moet brengen.
Visualisatie van het hele participatietraject
De Abdij van Herkenrode, een voormalig klooster voor cisteciënzerinnen met abdijhoeve en bedrijfsgebouwen, is gelegen op de zuidelijke Demeroever in Kuringen, een deelgemeente van de stad Hasselt. Zij was de eerste en werd de grootste en rijkste vrouwenabdij van die orde in de Nederlanden.
KAPITTEL hoe het begon & filosofie
Ontdek hoe Kapittel begon. Waarvoor Kapittel staat en wat ze kan betekenen. voor jou.
Klik op over kapittel.
KAPITTEL te gast als spreker en expert in Vlaanderen
Kapittel is vaak te gast als inspirerende spreker rond de toekomst van religieus patrimonium in Vlaanderen. Ook mogen we af en toe toelichting geven op radio en televisie. We mochten bijvoorbeeld aan de tafel schuiven in de zevende dag op één. Kapittel mocht zijn visie gaan vertellen samen met de burgemeester en de deken van Kortrijk die een nieuwe toekomst zoeken voor meer dan 20 kerken.
KAPITTEL projectleider Reizen naar Morgen van 2018 - 2021
Kapittel was van 2018 tot 2021 projectleider Reizen naar Morgen voor Toerisme Vlaanderen. Hoe kunnen we in de toekomst mensen nog meer connecteren op de ziel van plekken en passie of bezieling van andere mensen? Hoe kan toerisme als middel in Vlaanderen hierin meerwaarde genereren voor de bezoekers, bewoners en ondernemers?
We mochten samen met heel veel partners de toekomst verkennen en mee vorm geven. In 2018 brachten we een activerend magazine uit en we organiseerden in 2019 een grootschalige summit in Brugge. Het boek 'Reizen naar Morgen' brachten we uit in 2020 en was het resultaat van een meer dan 3 jaar durend onderzoekstraject met een toekomstbeeld. Voor meer info over het project kan je surfen naar: www.reizennaarmorgen.be
KAPITTEL co creatieve partner voor congregaties en ordes in Vlaanderen opzoek naar een nieuwe en betekenisvolle toekomst voor hun religieus patrimonium.
Kapittel vertrekt vanuit de spirituele grondstroom en de kracht en de ziel van de plek en de gemeenschap die zich ermee verbonden voelt! Vanuit deze waarden gaan we samen op weg met de gemeenschap verbonden met kloosters, abdijen,... We geven betekenis aan de plekken voor deze en toekomstige generaties!
We vermelden omwille van confidentialiteit geen congregaties en ordes.
KAPITTEL projectleider van het Rubenskasteel en de commanderie van Sint-Pieters-Voeren
- Studie hoe een toekomstverkenning van religieus plekken verschilt in dat van andere erfgoedsites in Vlaanderen -
Rubens nam de tijd voor projecten die ertoe deden. Aan Het Laatste Oordeel begon hij in 1617. Pas vier jaar later was het monumentale altaarstuk voltooid. Ook het Rubenskasteel, beter bekend als Het Steen, verdient diezelfde zorgvuldigheid, verbeeldingskracht en ambitie.
Begin maart 2023 mocht Kapittel het projectleiderschap verderzetten van het toekomsttraject voor Het Steen, het Rubenskasteel in Zemst. Samen met vele partners gingen we op zoek naar een nieuwe toekomst, vertrekkend vanuit de kracht, de ziel en de bijzondere geschiedenis van deze plek, onlosmakelijk verbonden met de Vlaamse meester Rubens.
In de zomer van 2023 kreeg het domein met Stories Unfold al een eerste zichtbare impuls als plek van ontmoeting, verbeelding en beleving. Het herwaarderingsfestival bracht het Rubenskasteel tijdelijk tot leven met cultuur, gastronomie, muziek, erfgoedverhalen en nieuwe perspectieven op het landschap. Zo werd tastbaar hoe het kasteeldomein opnieuw betekenis kan krijgen voor een breed publiek, zonder de ziel van de plek te verliezen.
Het kasteeldomein moet in de toekomst meerwaarde bieden aan bewoners uit de regio, bezoekers, ondernemers en iedereen die zich verbonden voelt met deze unieke plek.
Na zeven maanden van dialoog, inhoudelijk onderzoek en ruimtelijke verkenning werd eind oktober 2023 een nieuw toekomstbeeld voor het kasteeldomein voorgesteld.
In het voorjaar van 2026 werd het projectleiderschap overgedragen aan Herita. Kapittel blijft wel betrokken als kennispartner en facilitator.
In de zomer van 2024 mocht Kapittel naast dit Rubenskasteel ook het projectleiderschap opnemen van de Commanderie van Sint-Pieters-Voeren in opdracht van de Vlaamse Overheid. Een planning rond de toekomstverkenning is er tot op vandaag nog niet. Meer info volgt later.
Het verloop van beide toekomstverkenningen worden met elkaar en de aanpak van een toekomstverkenning van religieuze plekken in een vergelijkende studie gebracht.
foto: VISIT FLANDERS - VISIT LIMURG
